Айхавтар шивээстэй хүн хараад төрсөн бодол

Америкт ирээд хамгийн содон харагдсан зүйлсийн нэг нь хүмүүсийн шивээс байлаа. Цэцэг навч, хүний хөрөг, нэр юу эс байх вэ, цаашлаад могой, аалз, хохимой толгой гээд тоочвол ч зөндөө. Сүүлийн үед хятад ханз үсэг их харагддаг болсон санагддаг. Бага байхад цэрэг цуухаас ирсэн зарим ах нар гар дээрээ ганц нэг үсэг шивүүлсэнийг харж явснаас эрээн мяраан том шивээс ерөөсөө үзэж байгаагүй юм билээ. Би хувьдаа хүн залуу насандаа сонирхож л шивээс тавиулдаг юм болов уу гэж бодож байсан бас биш юмаа. Анх ирээд удаагүй байхдаа нэг хоолны газар оройн цагаар ажилладаг байлаа. Манайд ширээ цэвэрлэж, хүмүүсийг мэндэлж угтдаг эмээ ажилладаг байсан юм. Эелдэг ёсыг бодоод насыг нь асууж зүрхлээгүй ч дал лав гарсан хүн байсан. Тэр эмээ хөлний шагай, шилбэн дээрээ (нүдэнд ил харагдах нь тэр, цаагуураа мэдээж байгаа гэж таамаглав) их том, нарийн зурсан шивээснүүдтэй. Би залуудаа л хийлгэж дээ, нас ахиад ирэхээр өөрт нь төвөгтэй санагддаг болов уу гэсэн юм боддог байсан нэг өдөр манайд биеэрээ дүүрэн шивээстэй залуухан бүсгүй орж ирэхэд нөгөө эмээ чинь харин дахиж тийм ийм шивээс нэмж хийлгэх санаатай энэ тэр гээд л ярьж гарахад нь тун их гайхсан юмдаг.
Эрүүл ахуйн талаасаа шивээс бас тийм ч сайхан эд биш бололтой. Шивээс хийж байгаа газрууд багажаа бүрэн дүүрэн ариутгаж чаддаг болов уу? Тийм газруудад зөвшөөрөл олгохдоо ямар шалгуураар дүгнэдэг юм бол? Ямар ч гэсэн зүүгээр арьсан доогуур хатгаж байгаа болохоор ариутгал муутай газар бол элдвийн халдварт өвчин авахгүй гэх баталгаа байхгүй шүү дээ. Дээр нэг хов жив бичдэг сэтгүүл дээр жүжигчин Памэла Андэрсэн тэр үед сууж байсан нөхрөө элэгний С вирус шивээсний зүүгээр дамжуулан халдаасан хэмээн нэхэмжлэл гарган шүүхдэж байсан санагдана.
За яахав яаж ийгээд аз таараад халдварт өвчин авахгүй бол залуу насандаа шивүүлсэн хохимой толгой ч юм уу тиймэрхүү зураг нас тогтсон хойно хүний нүдэнд тороод хэцүү л байх байх даа. Шивээсийг лазерийн туяагаар арилгаж болно, гэхдээ мөнгө бас цаг их ордог гэсэн шүү. Судалгаагаар шивээс арьсны хорт хавдрын эрсдэлийг бас нэмдэг гэж харж байсан юм байна. Хэрвээ та хэзээ нэгэн цагт япон явна гэж төлөвлөж байгаа бол жижиг ч бай шивээстэй хүнийг нийтийн усан сан, халуун рашаанд оруулдаггүй гэнэлээ.
Бүр арга ядвал ядаж өөрөө уншиж чадах шивээс хийлгээрэй гэж зөвлөх байна. Англид 19 настай охин найз залуудаа хайр сэтгэлээ илэрхийлж нэрийг нь хятад ханзаар гэдсэн дээрээ шивүүлжээ. Харамсалтай нь үерхэл удаан үргэлжилсэнгүй, шивээсээ яаж өөрчлөх талаар зөвлөгөө авахаар өөр нэг салонд очвол ханз уншиж чаддаг нэгэн таараад тэр шивээс залуугийн нэр биш харин "супэрмаркэт" гэж байгааг тайлж уншиж өгсөн гэдэг. Одоо тэр охин шивээсээ арилгах гэж мөнгөө хуримтлуулж байгаа гэнэлээ.
Эцэст нь хүний нүдэнд өртөх том шивээстэй байх нь хүмүүсийг ажилд ороход ямар нэг хэмжээгээр нөлөөлдөг гэсэн судалгаа бас гарсан юм байна лээ. Том шивээстэй хүн бас нэг их найдвартай сайн ажилтан шиг харагддаггүй бололтой юмаа.
Би хувьдаа шивээстэй болъё гэж бодож байгаагүй, цаг үе өөрчлөгдөөд шивээс моодонд орсон энэ цагт энэ тухай бодож байгаа хүн байвал дахиад жаахан бодоорой л гэж зөвлөх байна.

Нутаг

Гэрээ санахад нэг ийм дүр зураг хамгийн түрүүнд буух юм. Хөдөө явж байхад цаг хугацаа зогсчих шиг нэг тийм налгар тайван болчихдог. Тэгэж явж байж л хуримтлагдсан хур стрес тайлагдаж жинхэнэ утгаараа амарсан болох шиг санагдах. Яг одоо нэг ингээд амарчих юмсан.

Оньсого #22 хариу

1. Тэнгэр, од
2. Сар
Энэ хоёр оньсогыг багадаа сонсоогүй хүн бараг л үгүй биз дээ. Таалцсан Ганаа, Тэнэмэл, Тэлмэн охин, Арсун нартаа баярлалаа. Ганаа бүр идэвхтэйгээр хоёр удаа таасныг тэмдэглэх хэрэгтэй байхаа.

Оньсого #22

Битүүрч яваад оньсого таалгахаа мартахыг шахав. Энэ удаад маш амархан хоёр оньсого тавилаа. Та бүхэн тааж болгооно уу? Хариуг бүтэн сайнд.

1. Захгүй хөнжил
Зайгүй сувд, тэр юу вэ?

2. Мөсөн дээр мөнгөн аяга, тэр юу вэ?

Цагаан сарын дурсамж

Миний санах хамгийн анхны цагаан сар хөдөө суманд өнгөрсөн юм. Ээж аав маань багшийн дээд сургууль төгсөөд хөдөө суманд томилолтоор ажиллаж байсан үе таарсан хэрэг. Би зургаа орчим настай байсан болов уу. Аав ээж хоёр маань хөдөө ажилласан хэдэн жил хотод төрж өссөн тэдний хувьд амьдарлын том их сургууль байж, тэнд л жинхэнэ утгаараа насанд хүрсэн гэж ярьцгаадаг байлаа. Аргагүй ч юм уу, оюутан байхдаа эцэг эхтэйгээ байранд амьдарч байсан тэдэнд том өөрчлөлт байсан биз.
Манайх сумын төвд багш нарын гэх хашаанд амьдардаг байлаа. Их том лав арван хэдэн айл байдаг байсан санагдана. Ээжийнхээ хийсэн хүрэн торгон дээлээр гоёод их сэтгэл өндөр байсан маань одоо ч тодхон санагдах. Битүүний орой айл бүр бууз баншаа таваглаад, тавгийн идээ, халуун саваар цайтай хашааныхаа хамгийн ахмад гишүүнтэй айлд битүүлж байсан юм байна. Шинийн нэгэнд хавийн хүүхдүүдтэй нийлж аваад сумын төвийн бараг л бүх айлаар орж бэлэг цуглуулсан байхаа. За тэгээд цуглуулсан бэлгэнд зүсмэл боорцог, чихэр, дэвтэр, харандаа голдуухан. Миний хувьд юу авч байгаа нь сонин биш зүгээр л бэлэг цуглуулах нь сайхан байсан байхаа. Өвөртөө багтахаа болихоор малгайндаа хийгээд, завсар зайгаар нь гэртээ орж орон дээрээ асгачихаад л гараад чавдчихаж байсан юмдаг.
Дараа хотод орж ирэхэд цагаан сар тэмдэглэх нь бараг л хориотой шахуу, хөдөө суманд байсан шиг өргөн дэлгэр тэмдэглэж байгаагүй санагдана. Битүүнд эмээгийндээ очиж хоноод, шинийн нэгэнд хичээлтэй тул өглөө эрт гэгч нь харанхуйгаар гараад л явдаг байж дээ. Харин оюутан болоод нутгаасаа явсан хойно юм чөлөөтэй болж хүн бүхэн баяраа өргөн тэмдэглэх боломжтой болсон нь олзуурхууштай ч сүүлийн үед баярын утга учир алдагдаж байна уу гэмээр юм сонсогдох болжээ.
Ноднин цагаан сараар төрийн түшээд золгосон тухай сонины нийтлэл уншаад гайхаж нүд орой дээрээ гарах шахсан юмдаг. Ёс мэдэхгүй хүнд багт наадмын тухай дүрсэлж бичсэн юм уу гэмээр, хэн юу өмссөн зүүснийг их л тод томруунаар дүрсэлсэн байсан. Тэгээд сүрхий гангалалгүй даавуун дээл өмссөн эсвэл дээл огт өмсөөгүй нэгнээ муулсан аястай бичсэн нь бүр хачирхалтай. Уг нь юугаа өмсөх тэр хүний эрх байлтай. Надад бол алт мөнгөн бүс, эрдэнээр гоёсон түшээдийг хардах талдаа, даруухан нэгнийг нь өмөөрмөөр санагдсан юм байна. Ганганаараа манай мантгар шар ерөнхийлөгчтэй дүйх хүн байхгүй юм шиг байгаа юм. Ямар ч улсын эрхтэн дархтан хаан биш бол элдэв эрдэнэс алт мөнгөөр гангараад байж харагдахгүй л юм. Хаадын хувьд ч гэсэн тэр гоёо нь улсын өмч байж, ёслолын үед тэд зөвхөн зээлэн хэрэглэдэг болоод удаж байгаа гэж хаа нэг дуулсан юм байна.
За ийм бэлэг дэмбэрэлгүй юм яриад яахав, харин орж гарч сараачсан мөрүүдийг минь голохгүй уншиж, бодол саналаа хуваалцдаг та бүхэндээ сар шинэдээ сайхан бөгөөд зөв шинэлж, ирж яваа шинэ жарандаа золбоо хиймрьтой байгаарай гэж ерөөе. Өөртөө бол цагаан сар нутагтаа тэмдэглэх цаг ойртох болтугай гэж хэлэх байна.

Canola талбай

Энэ Францад Норманд нутгаар явж байхдаа авсан зураг юм. Дулаан газар болохоороо тариалалт эрт эхэлдэг бололтой дөрвөн сард тосны манжин (монголоор ингэж орчуулах байх гэж таалаа, толь бичгээс олсонгүй) хүний бүсэлхий шүргэх дайтай өндөр ургачихсан, байрлаж байсан байшингийн үүднээс ингэж харагдаж байлаа. Хэдийгээр гоёмсог цэцэг биш ч тод шар өнгө нь нүд өөрийн эрхгүй булааж байсан юм.

Оньсого #21 хариу

Ээлжит оньсогоны хариу нь шар шувуу юмаа. Арай хүнд байв уу энэ удаад тийм ч олон хүн оролцсонгүй, бас зөв таасан хүн гарсангүй. Ямар ч гэсэн оролцсон та бүхэндээ баярлалаа.
Тэлмэн охин яагаад дөрөв дэх өдөр оньсогоо нийтэлчихэвээ гэж асуусан байсан. Монголын цагаар тааруулсан ухаантай. Заримдаа ажил ихтэй болчих гээд байхаараа урдчилаад бэлдчихдэг юмаа.